Strona główna / Biesiada kulturalna / Romantyczna Opinogóra

GP #9, 21 kwietnia 2012 r.

Romantyczna Opinogóra

ELŻBIETA ULANOWSKA

Opinogora
Pałac Krasińskich w Opinogórze

Na równinie mazowieckiej, w okolicy Ciechanowa, od wczesnych lat XIX wieku znajduje się posiadłość Krasińskich. Jej pierwszym ordynatem był generał wojsk napoleońskich, później w służbie carów, Wincenty Krasiński – ojciec poety Zygmunta. To Wincenty wraz z żoną Urszulą przeznaczyli Opinogórę na wiejską rezydencję (miejska znajdowała się przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie). Okolica miała już wcześniej ciekawą historię, do tego unikalny krajobraz. Trzy niewielkie pagórki opływane małą rzeczką, a wokół stary drzewostan. W latach trzydziestych XIX wieku wzniesiono tam neogotycki pałac oraz dwór, a obok małą świątynię. W roku 1843 już gotową do zamieszkania posiadłość wraz ze stylowym angielskim parkiem i niezbędnymi budynkami dla służby otrzymali od ojca w prezencie ślubnym Zygmunt wraz z żoną Elizą z Branickich.

Panująca wokół czarownego miejsca cisza, nikłe pluskanie wody i szum dębów inspirowały twórcze natchnienie poety. Zygmunt bywał w Opinogórze między licznymi wyjazdami zagranicznymi. Z Elizą miał czworo dzieci, ale serce swoje oddał bez reszty Delfinie Potockiej.

Był twórcą wszechstronnym. Pisał powieści, poematy, dramaty oraz liczne utwory wierszem o tematyce głęboko patriotycznej i liryki miłosne. Bezcennym darem pozostawionym potomnym są jego listy w liczbie 3500, dające obraz problemów, które go nękały na tle epoki. W swoich utworach zawarł myśli filozoficzno–chrześcijańskie z wątkami katastrofizmu. Uznawał przede wszystkim boski porządek świata, przeciwstawiając go chaotycznej i niszczącej działalności człowieka. Kochał Polskę, utożsamiał się z narodem, analizował przyczyny klęski i nieustannie wierzył w zwycięstwo.

... Cokolwiek będzie, cokolwiek się stanie
Jedno wiem tylko: Polska z martwych wstanie...

Słowa te spełniły się po 130 latach od śmierci poety.

Ten wybitny romantyk w wieku 21 lat napisał najważniejsze dzieło Nie-Boską komedię. Wpisał w nią treści o niszczącej i żywiołowej sile rewolucji oraz refleksje nad minionymi dziejami. W innym dramacie Irydion poddał krytyce ideę powstania listopadowego, widząc w nim pełen heroizmu romantyczny spisek, a w ostatecznej ocenie jako czyn niepotrzebny i bezsensowny.

Nie miał szczęścia Zygmunt Krasiński do krytyków. Współcześni mu źle postrzegali poddańczy stosunek Zygmunta wobec ojca, pozostającego w służbie carów Aleksandra I i Mikołaja. Potępiali poetę również za niewzięcie udziału w powstaniu 1830-31.

W Polsce Ludowej nie podobał się, ponieważ był autentycznym herbowym arystokratą ze strony matki i ojca. Wytykano mu zbyt częste odwoływanie się do Boga, przewijające się niemal w całej jego twórczości.

Poeta nie spoczął na Wawelu podobnie jak Juliusz Słowacki i Adam Mickiewicz. Niemal nikt nie wie, że po śmierci w Paryżu w 1859 roku przewieziony został i pochowany w podziemiach kościoła w Opinogórze obok ukochanej matki, którą stracił w wieku 10 lat, ojca zmarłego w tym samym roku co on, oraz zmarłych później jego żony i dzieci.

Przypadająca w roku bieżącym 200. rocznica urodzin poety oraz 50. rocznica utworzenia w opinogórskim pałacu i dworze muzeum romantyzmu, dały impuls do tego wspomnieniowego opracowania. Oto fragment miłosnego wiersza, być może skierowanego do Delfiny:

...Ale mów o mnie, gdy mnie już nie będzie,
Żem żył na świecie dzikim serca szałem,
Bo z serca ciebie, choć gorzko kochałem,
Zawsze i wszędzie.

Będąc w Polsce, warto zajrzeć do Opinogóry i poddać się jej specyficznemu klimatowi, niespotykanemu gdzie indziej. Zajrzeć do wnętrza pałacu, popatrzeć na stojący w ogrodzie jedyny pomnik poety, a może usiąść na ławeczce miłości, aby poczuć się zakochanym.

Dobrze prowadzony hotel i restauracja umożliwią nawet kilkudniowy pobyt. Drugiego maja, w imieniny Zygmunta, w Opinogórze odbywają się uroczystości z udziałem kustosza muzeum, miejscowej młodzieży i Barbary Wachowicz, znanej pisarki i entuzjastki twórczości poety.