Strona główna / Historia

Historia

GP #1, 9 stycznia 2016 r.

„Ostatni Mohikanin” Powstania Styczniowego

Nieliczne są informacje na temat człowieka, którego Stanisław Rembek uczynił głównym bohaterem Igły wojewody, jednej ze swoich gawęd styczniowych. Jedną ze wzmianek odnajdujemy we Wspomnieniach czachowczyka z 1863 r. Antoniego Drążkiewicza, który w pierwszych dniach kwietnia 1863 r. znalazł się w oddziale Dionizego Czachowskiego (W. Caban, L. Michalska-Bracha, wstęp do Wspomnień czechowczyka:„Antoni Drążkiewicz (1830-1900) – powstaniec 1863 roku i pamiętnikarz”). czytaj więcej...

GP #21, 17 października 2015 r.

Walka o prawdę

Mariusz Solecki – literaturoznawca, nauczyciel języka polskiego w liceum. Autor książek: Literackie portrety żołnierzy wyklętych. Esej o literaturze polskiej lat 1948-2010 (2013), Historie pisane przez wojnę (2015), Słownik egzemplaryczny 44 środków artystycznego wyrazu (2011), e-booków: Wojna zwykłych ludzi (2011), Piłka nożna i poezja (2012) oraz licznych artykułów z obszaru historii literatury i krytyki literackiej (m.in.: Rzeczpospolita, Twórczość, Topos, Gazeta Polska, Historia Do Rzeczy, wSieci Historii, Polonia Christiana). Z Mariuszem Soleckim rozmawia Weronika Girys-Czagowiec. czytaj więcej...

GP #12, 13 czerwca 2015 r.

Zabić pamięć

Tadeusz M. Płużański – historyk, dziennikarz, publicysta, szef działu „Opinie” w Super Expressie, autor książek: Bestie. Mordercy Polaków, Oprawcy. Zbrodnie bez kary, Bestie 2, Lista oprawców, Moje spotkania z Bestiami. Syn prof. Tadeusza L. Płużańskiego, Żołnierza Wyklętego, bliskiego współpracownika rotmistrza Witolda Pileckiego. Prezes Fundacji „Łączka”, walczącej o przywrócenie pamięci o Żołnierzach Niezłomnych i ich godny pochówek. Z Tadeuszem Płużańskim rozmawia Weronika Girys-Czagowiec. czytaj więcej...

GP #11, 31 maja 2014 r.

W 70. rocznicę bitwy o Monte Cassino

JANINA LANKAU

Myśli człowieka często biegną ku wspomnieniom – przede wszystkim tym, które głęboko zakorzeniły się w jego pamięci i sercu. czytaj więcej...

GP #10, 17 maja 2014 r.

„Tam, gdzie w polu krzyża znak …”

KATARZYNA MURAWSKA

70 lat temu, 18 maja świat obiegła wiadomość, której jako polski patriotyczny komentarz towarzyszyła piosenka „Czerwone maki na Monte Cassino”. czytaj więcej...

GP #9, 3 maja 2014 r.

Początki państwowości polskiej

MIROSŁAWA KRUSZEWSKA

Legendarne dzieje Polski są przebogate. Mówią one między innymi o trzech książętach, braciach: Lechu, Czechu i Rusie, wędrujących w poszukiwaniu miejsca, gdzie można by założyć królestwo. czytaj więcej...

GP #21, 5 października 2013 r.

Grzegorz Przemyk
– zbrodnia wciąż nieukarana

MIROSŁAWA KRUSZEWSKA

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu rozpatrzył skargę wniesioną przez Leopolda Przemyka, ojca Grzegorza Przemyka, który zmarł w maju 1983 r. w wyniku bestialskiego pobicia przez milicjantów na warszawskim posterunku milicji. czytaj więcej...

GP #20, 21 września 2013 r.

Hasło „Bóg i Ojczyzna” nadal żywe

LIDIA KOWALEWICZ

Historia Zjednoczenia Polskiego Rzymsko Katolickiego w Ameryce (ZPRKA) sięga końca XIX w. W tym czasie Polacy zrzeszali się głównie przy zakładanych parafiach polskich, w których zaczęły powstawać towarzystwa. W miarę wzrastania liczby towarzystw, parafii i osad polskich zaczęto coraz bardziej dostrzegać potrzebę połączenia ich w jakąś ogólnokrajową całość. czytaj więcej...

GP #15, 13 lipca 2013 r.

Inżynierowie polscy w Ameryce

MIROSŁAWA KRUSZEWSKA

Tułacze losy prowadziły niekiedy emigrantów polskich do najbardziej odległych i egzotycznych zakątków globu. Na przykład weteran listopadowy Adam Kulczycki (1809-1882), kartograf i astronom, pełnił przez wiele lat obowiązki inżyniera rządowego na francuskiej wyspie kolonialnej Tahiti. Jego towarzysz broni, były żołnierz napoleoński, artylerzysta podporucznik Wincenty Nieszkoć (1792-1865?) był inżynierem w Afryce, w Senegalu, zaś Ignacy Sławecki (1805-1857) był inżynierem na wyspie Reunion na Oceanie Indyjskim, gdzie m.in. zarządzał latarnią morską. czytaj więcej...

GP #11, 20 maja 2013 r.

Żołnierze wyklęci – wyrzut sumienia

MAREK JAN CHODAKIEWICZ

Najpierw anegdota. Było to na początku lat dziewięćdziesiątych. Pewien „prawicowy” minister obrony spytał mnie, co robię w Polsce. Odparłem, że badania do pracy doktorskiej, mikrostudium powiatu kraśnickiego, ale w danym momencie zajmuję się Narodowymi Siłami Zbrojnymi. Prychnął z pogardą: „Po co? Przecież z tego kariery nie będzie!”. czytaj więcej...

GP #9, 20 kwietnia 2013 r.

Żołnierze wyklęci – żołnierze niezłomni

WŁADYSŁAW TRZASKA-KOROWAJCZYK

Od trzech lat 1 marca jest świętem państwowym, świętem Żołnierzy Wyklętych. Inicjatorem ustawy sejmowej w tej sprawie był śp. prezydent Lech Kaczyński. czytaj więcej...

GP #8, 6 kwietnia 2013 r.

W służbie prawdy i wiary

JÓZEF KAZIMIERZ KUBIT

W pierwszych latach powojennych, kiedy wciąż toczyła się walka polityczna o przyszły kształt i ustrój w Polsce, w USA w obronie praw naszego kraju występował emigrant ks. prof. Andrzej Jan Krzesiński (1884-1964), doktor filozofii i teologii, wybitny uczony, autor wielu książek naukowych, głównie filozoficznych. czytaj więcej...

GP #5, 23 lutego 2013 r.

Historia „Mazurka Dąbrowskiego”

ELŻBIETA A. LEVITSKI

W niewielkiej miejscowości Będomin koło Kościerzyny na Kaszubach, w starym, 300-letnim dworku, w którym w 1747 r. urodził się Józef Rufin Wybicki herbu Rogala, autor Pieśni Legionów Polskich we Włoszech, zwanej powszechnie Mazurkiem Dąbrowskiego, od 1978 r. mieści się ciekawe Muzeum Hymnu Narodowego. czytaj więcej...

GP #23, 3 listopada 2012 r.

Ostatni imperator Rosji

EDWARD DUSZA

Gdyby Lenin mógł to zobaczyć! Człowiek, którego tak bardzo chciał wymazać z pamięci narodu i z kart historii, „zmartwychwstał” po dziesiątkach lat zapomnienia. Mikołaj II, skazany przez komunistów na wieczną niepamięć, wrócił zza grobu w glorii świętości – dzisiaj jest obecny w swoim kraju może bardziej niż za życia. czytaj więcej...

GP #21, 6 października 2012 r.

Stare, śmieszne i… aktualne

EDWARD DUSZA

W wieku XVII nastąpiło w Polsce ogólne zubożenie. Panowie szlachta musieli się wziąć za uprawę roli, czy też z powodu utraty majątków poszli na służbę do wielkich feudałów. Radziwiłłowie lubili przechwalać się, że ich rękodajnymi bywali autentyczni książęta, tyle, że zubożali. Szlachcianki często pracowały w ogrodach czy na polach i aby odróżnić się od chłopek, do tej pracy zakładały rękawiczki. czytaj więcej...

GP #15, 14 lipca 2012 r.

Maria Antonina – królowa Francji

EDWARD DUSZA

Nigdy wcześniej pozycja królowej Francji nie została tak poniżona jak stało się to za życia Marii Antoniny Joanny Józefy, arcyksiężniczki austriackiej, córki cesarzowej Marii Teresy. Żadna z królowych francuskich nie była dotąd tak znienawidzona jak ta nieszczęsna monarchini. czytaj więcej...

GP #13, 16 czerwca 2012 r.

Ojciec królów

EDWARD DUSZA

Kazimierz Jagiellończyk byt trzecim synem Władysława Jagiełły i urodził się 29 lub 30 listopada 1427 r. Żyła jeszcze wtedy dziedziczka tronu Polski, Jadwiga, córka Władysława Jagiełły i jego drugiej żony Anny Cylejskiej, wnuczki Kazimierza Wielkiego. Gdyby młoda „pani królowa” nie zmarła, kto wie, czy synowie starego króla z małżeństwa z Zofią Holszańską doczekaliby się korony... czytaj więcej...

GP #10, 5 maja 2012 r.

Polemos pater panton

MAREK WYSOCKI

Wielu z nas, podróżując po najróżniejszych zakątkach świata, nieraz zastanawia się nad przedziwnymi nazwami odwiedzanych miejsc. Niektóre z tych nazw nie mają jakby sensu, inne od pierwszego „usłyszenia” tworzą nierozerwalną całość z otoczeniem, nie wymagając żadnych głębszych przemyśleń czy bibliotecznych poszukiwań. czytaj więcej...

GP #11, 21 maja 2011 r.

Michał Sokolnicki i jego służba Polsce

EDWARD DUSZA

Życie Michała Sokolnickiego to typowe dzieje ludzi tego pokolenia, które miało nieszczęście patrzeć na upadek własnego kraju i za jego wolność gotowe było do największych ofiar. czytaj więcej...

GP #8, 9 kwietnia 2011 r.

Anusia zaczynała od Bartusia

MACIEK MAJEWSKI

Przez kilka lat wojny można było słuchać w Polsce audycji radiowych o sytuacji w kraju. Wszyscy byli przekonani, że radiostacja Świt, zwana pieszczotliwie Anusią, mieści się gdzieś w Polsce. Tylko kilka osób znało tajemnicę, że Anusia nadawała z terytorium Anglii. czytaj więcej...

GP #18, 28 sierpnia 2010 r.

„Atom zawisnął nad światem...”

RYSZARDA L. PELC

6 sierpnia 2010 r. Sekretarz Generalny ONZ oraz przedstawiciele 59 krajów zjawili się w Hiroszimie, by upamiętnić ofiary pierwszego w historii ataku atomowego. czytaj więcej...

GP #16, 31 lipca 2010 r.

„Burza” na Kresach

WŁADYSŁAW KOROWAJCZYK

Historia Polski jest tak samo pęknięta jak jej terytorium po zdradzieckim układzie z Jałty. Po tej „stronie Bugu” powoli, ale systematycznie odsłania się białe plamy w naszych dziejach. czytaj więcej...

GP #9, 24 kwietnia 2010 r.

Katyń

JAROSŁAW KAJDAŃSKI

Była to zbrodnia niespotykana. Strzałami w tył głowy zamordowano ok. 22,5 tys. polskich jeńców, w tym głównie oficerów wziętych do niewoli przez Sowietów bez wypowiedzenia wojny we wrześniu 1939 r. czytaj więcej...

GP #8, 10 kwietnia 2010 r.

Tutenchamon i jego grobowiec

EDWARD DUSZA

Szerokie rzesze wielbicieli historii i sensacji dowiedziały się więcej o tym władcy egipskim dopiero w XX stuleciu – po odkryciu Howarda Cartera, finansowanego przez lorda Carnarvona. czytaj więcej...

GP #7, 27 marca 2010 r.

Neron – kim był naprawdę?

EDWARD DUSZA

Polacy znają doskonale imię tego cesarza, wszedł on bowiem w naszą literaturę i sztukę jak Piłat w Credo – jest bohaterem jednej z najgłośniejszych polskich powieści Quo vadis? oraz widnieje na wspaniałym malowidle pokrywającym ścianę Muzeum Narodowego w Krakowie a zatytułowanym „Pochodnie chrześcijaństwa” (tak brzmiała nazwa obrazu, nadana mu przez artystę Henryka Siemiradzkiego). czytaj więcej...

GP #6, 13 marca 2010 r.

Nieszczęśliwa monarchini

EDWARD DUSZA

Scena z filmu „Królowa Krystyna”: na polu bitwy umiera żołnierz. Pochyla się nad nim jakiś człowiek i pyta: „Kim jesteś?” Pada odpowiedź: „Byłem królem Szwecji”. czytaj więcej...