Strona główna / Nasze sprawy / Edukacja kluczem narodowego bezpieczeństwa

GP #16, 27 lipca 2013 r.

Edukacja kluczem
narodowego bezpieczeństwa

JOHN CZOP

Paweł Styrna
Paweł Styrna

Około 10 tys. osób uczestniczyło w 41. dorocznym Festiwalu Polskiego Dziedzictwa. Niemal wszyscy spośród tych, którzy 9 czerwca br. przybyli do amfiteatru PNC Bank Center i na tereny wystawowe w Holmdel, w stanie New Jersey, to Amerykanie polskiego pochodzenia.

Ten doroczny festiwal organizowany jest przez Ligę Polsko-Amerykańskiego Dziedzictwa (PAHL), której przewodniczy Dorota Sowchuk (równocześnie wiceprezes ds. amerykańskich Oddziału New Jersey Kongresu Polonii Amerykańskiej). PAHL wspiera młodych Amerykanów polskiego pochodzenia w zakresie wyższego wykształcenia i administruje funduszem stypendialnym Lubomira Zabilskiego. Na wspomnianym festiwalu PAHL ogłasza listę stypendystów tego funduszu.

Od wielu lat podczas festiwalu oddział KPA w New Jersey promuje wśród uczestników swoje inicjatywy polityczne. Tym razem poszerzył zakres swej aktywności, zapraszając z wykładem uzdolnionego młodego polsko-amerykańskiego historyka Pawła Styrnę. Jest on asystentem prof. Marka Jana Chodakiewicza, który kieruje Katedrą Studiów Polskich im. Tadeusza Kościuszki w Instytucie Polityki Światowej (IWP) w Waszyngtonie. Paweł Styrna jest jednocześnie czołowym doradcą Polsko-Amerykańskiej Grupy Poparcia dla Inicjatywy Politycznej Rodziny Bąków.

Koszt ufundowania profesorskiej katedry w IWP wynosi 2 mln dolarów (porównywalny koszt takiej samej katedry na Uniwersytecie Columbia wynosi 3 mln dolarów). W tej chwili pozostaje jeszcze do zgromadzenia 600 tys. dolarów, by można było dopełnić całkowitego sfinansowania Katedry Kościuszki w IWP.

Początkowo Katedra Kościuszki miała powstać przy Uniwersytecie Stanowym Wirginii. Kierowany przez Blankę Rosenstiel Instytut Kultury Polskiej w Miami na Florydzie zaoferował na ten cel 1 mln dolarów. Pani Rosenstiel wycofała jednak swą ofertę w 2008 r., gdy nadzorujący tę uczelnię Virginia House of Burgesses nalegał, aby kierownikiem Katedry im. Kościuszki został postmodernistyczny i antypolski prof. Jan Tomasz Gross. Blanka Rosenstiel zaoferowała wówczas identyczną kwotę 1 mln dolarów dla Polonii oraz tych, którzy kierują się zasadą uczciwości wobec Polski i prawdy w odniesieniu do jej historii. Poprosiła jednocześnie Instytut Polityki Światowej o podjęcie się roli gospodarza Katedry im. Kościuszki. Wezwała też inne organizacje polonijne do zaoferowania brakujących funduszy.

Fundacja Adama M. Bąka była jedną z pierwszych, które podjęły to wyzwanie, dokonując hojnej darowizny dla IWP. Przekazana przez Fundację suma w dużym stopniu stanowiła część drugiego miliona dla Katedry Kościuszki.

Mniejsze składki mające na celu utworzenie Katedry Kościuszki napłynęły od innych polskich organizacji i osób prywatnych. W imieniu P-SFUK większą sumę przekazali w lutym 2009 r.: przewodniczący Rady Dyrektorów Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej, Krzysztof Matyszczyk, i jej dyrektor wykonawczy Bogdan Chmielewski, podczas spotkania w IWP z Szefem Sztabu Połączonych Sił gen. Raymondem T. Odierno.

Przedstawiając podczas festiwalu Pawła Styrnę, prezes oddziału KPA w New Jersey pan Stanisław Śliwowski przypomniał, iż IWP założony został w 1990 r. przez Amerykanina polskiego pochodzenia o silnym poczuciu patriotyzmu – prof. Johna Lenczowskiego. Ten Kalifornijczyk, ekspert od światowego systemu komunistycznego, Związku Sowieckiego i Rosji służył jako doradca prezydenta Ronalda Reagana w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego. Prof. Lenczowski uświadomił sobie, że w programie ani jednej wyższej uczelni nie ma wykładów w zakresie bezpieczeństwa narodowego i spraw międzynarodowych, które w sposób zintegrowany uczyłyby wykorzystywania i kultywowania patriotyzmu u kształconych studentów, aby mogli stać się w przyszłości amerykańskimi ekspertami ds. bezpieczeństwa krajowego. By wypełnić tę lukę, prof. Lenczowski założył Institute of World Politics (IWP) – Instytut Polityki Światowej.

Instytut ten kształci przyszłych urzędników federalnych formujących politykę zagraniczną USA. Kształceni są oni w zakresie etycznego i efektywnego wykorzystania wszystkich narzędzi dyplomacji. IWP jest jedyną wyższą uczelnią, która wymaga od wszystkich swoich studentów nauki (studiów) historii Polski.

Wykład Pawła Styrny podczas Festiwalu Dziedzictwa Polskiego wyjaśniał, dlaczego od przyszłych amerykańskich pracowników służby zagranicznej wymaga się znajomości polskich dziejów.

Pozytywna spuścizna polsko-litewskiej Rzeczypospolitej, czy inaczej Res Publiki, daje nadzieję na humanitarną i demokratyczną polityczną organizację środkowej i wschodniej Europy, czy inaczej Intermarium, a więc terenów między Bałtykiem i Morzem Czarnym, w przybliżeniu obszaru Res Publiki w szczytowym jej okresie na początku XVII w. Res Publika była pierwszym w zachodnim świecie politycznym eksperymentem z przedstawicielskim rządem opartym na wolności osobistej z szerokim udziałem uprawnionej do wyborów klasy politycznej sięgającej 10 proc. dorosłej męskiej populacji. Gdzie indziej ten poziom uczestnictwa osiągnięto znacznie później. W Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, na przykład – w latach 1830-ych. Ponadto Res Publika była państwem konstytucyjnie wielowyznaniowym i wieloetnicznym. Obecna wspólna polsko-szwedzka inicjatywa w ramach Unii Europejskiej, zwana Inicjatywą Partnerstwa Wschodniego (IPW), opiera się raczej na dziedzictwie wolności Res Publiki niż na autokracji jako normatywnej zasadzie dla politycznej organizacji Europy Wschodniej. Polska i Szwecja zainicjowały IPW wiosną 2008 r., zanim Rosja dokonała inwazji na Gruzję, dla odstraszenia odradzającego się rosyjskiego imperializmu na obszarze byłego Związku Sowieckiego w Europie Wschodniej i na Kaukazie.

Jako ostrzeżenie, Paweł Styrna wyraźnie i jednoznacznie zidentyfikował przyczyny, które doprowadziły do upadku Res Publiki w XVII w.: wśród elity Rzeczypospolitej ukształtowała się złudna duma i przeświadczenie o jej własnej nieomylności. Zwycięstwa husarii nad znacznie liczniejszymi wojskami pod Kircholmem (1605), Kłuszynem (1610), odparcie inwazji Szwedów i Moskali w połowie XVII w. i ostatecznie zwycięstwo nad Turkami pod Wiedniem (1683) przekonały elity, że ani władza królewska, ani podatki nie muszą być zwiększane dla utrzymania stałej armii w czasie, gdy nieprzyjaźni i zaborczy sąsiedzi, szczególnie Habsburgowie, tak postępowali. Sukcesy husarii doprowadziły do ukształtowania się złudnego poczucia bezpieczeństwa i to pozwoliło prywatnym ambicjom i interesom zatriumfować nad dobrem wspólnym, jakim była Rzeczpospolita. Wolność i prawa wzięły górę nad powinnościami. Według Pawła Styrny, patriotyczni polscy reformatorzy, którzy uchwalili Konstytucję 3 maja, spóźnieni byli o 100 lat. Stwierdził on w konkluzji swego wykładu:

Podobnie jak elity polsko-litewskiej Rzeczypospolitej w okresie upadku, wielu Amerykanów jest tak dziś pochłoniętych osobistymi sprawami i interesami, że stali się obojętni na rosnącą liczbę zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych. Nadszedł czas, aby ocknąć się, zanim będzie zbyt późno.

Po wykładzie Paweł Styrna odpowiadał na pytania słuchaczy. Wielu spośród nich nie wiedziało, że atakiem 11 września 2001 r., dokonanym na Stany Zjednoczone, Al-Kaida prawdopodobnie zamierzała pomścić polskie zwycięstwo nad Turkami pod Wiedniem 11 września 1683 r. Celem Al-Kaidy jest przywrócenie kalifatu, który polska husaria udaremniła, pokonując zdecydowanie najlepsze i przeważające liczebnie siły Kara Mustafy Paszy podczas drugiego tureckiego oblężenia Wiednia.

Katedra Studiów Polskich im. Kościuszki w IWP uzmysławiając to zagrożenie daje nam tym samym impuls, by ją wspierać. Zapraszam do odwiedzenia strony internetowej Instytutu Polityki Światowej – ww.iwp.edu – dla uzyskania bardziej wyczerpujących informacji o tym, jak wspomóc to polsko-amerykańskie przedsięwzięcie.