Strona główna / Nasze sprawy / Wizyta szefa polskiej dyplomacji w Waszyngtonie

GP #2, 24 stycznia 2015 r.

Wizyta szefa polskiej dyplomacji
w Waszyngtonie

Od złożenia kondolencji po zamachu terrorystycznym na redakcję francuskiego tygodnika Charlie Hebdo szefowie dyplomacji Polski Grzegorz Schetyna i USA John Kerry rozpoczęli swoje spotkanie w Waszyngtonie. Podkreślili, że wolność prasy to jedna z wolności podstawowych, a postawienie tamy ekstremizmowi jest obowiązkiem i wyzwaniem dla całego wolnego świata.

Dziękuję Polsce za wkład w promocję wolności i demokracji oraz zaangażowanie na rzecz rozwiązania konfliktu na Ukrainie – powiedział sekretarz John Kerry, witając ministra Schetynę. – Waszyngton może liczyć na Warszawę, a Polska – jestem przekonany – może liczyć na Stany Zjednoczone – odpowiedział szef polskiej dyplomacji.

Głównymi tematami rozmów była sytuacja bezpieczeństwa w Europie i na świecie, w tym kryzys na Ukrainie oraz dwustronne relacje Polski i USA. Szef polskiej dyplomacji przebywał w Waszyngtonie między 6 a 8 stycznia na osobiste zaproszenie swego amerykańskiego odpowiednika, z którym rozmawiał także o Afganistanie i zagrożeniu ze strony tzw. Państwa Islamskiego.

Minister Schetyna podkreślił, że miniony rok był czasem intensywnej i owocnej polsko-amerykańskiej współpracy. – W sposób szczególny doceniamy zaangażowanie USA w bezpieczeństwo Europy, w tym w regionie Europy Środkowo-Wschodniej – podkreślił szef polskiej dyplomacji. Wyraził nadzieję, że pakiet amerykańskich propozycji dotyczących bezpieczeństwa przyczyni się do dalszego rozszerzenia obecności wojskowej USA w naszym regionie Europy, w tym w Polsce. – Agresja Rosji wobec Ukrainy potwierdza konieczność ciągłego zabiegania o bezpieczeństwo transatlantyckie i wagę amerykańskiego zaangażowania w Europie – powiedział minister. Zwrócił uwagę, że dialog z Waszyngtonem nabiera szczególnego znaczenia w kontekście przygotowań do szczytu NATO w Warszawie w 2016 r.

Ważnym elementem rozmowy była sytuacja na Ukrainie. – Mamy świadomość dużej nieprzewidywalności scenariuszy na Wschodzie. Wraz z amerykańskimi partnerami, w oparciu o istniejące fora międzynarodowe, będziemy się nadal angażować w poszukiwanie politycznego rozwiązania kryzysu – zapewnił szef MSZ.

Podczas pobytu w amerykańskiej stolicy minister Schetyna spotkał się także z doradcą prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Susan Rice oraz pełniącym tę funkcję za czasów prezydentury Jimmy’ego Cartera Zbigniewem Brzezińskim. O sytuacji na Ukrainie i polityce bezpieczeństwa szef polskiej dyplomacji rozmawiał także z przewodniczącymi Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji ds. Sił Zbrojnych Senatu USA, a także amerykańskimi senatorami z Partii Demokratycznej oraz Republikańskiej, którą przejęła większość w Kongresie USA.

Poza spotkaniem z Rice szef polskiego MSZ przeprowadził też w Waszyngtonie rozmowy z sekretarzem stanu Johnem Kerrym, a w Senacie spotkał się z nowym przewodniczącym komisji spraw zagranicznych Bobem Corkerem oraz komisji ds. sił zbrojnych Johnem McCainem (obaj są republikanami), a także z członkami senackiej Grupy Parlamentarnej ds. Polski (Polish Caucus).

W rozmowie z parlamentarzystami pojawił się temat włączenia Polski do amerykańskiego programu ruchu bezwizowego (Visa Waiver Program), o co Warszawa zabiega od wielu lat. – I po stronie republikanów, i demokratów jest wola, by zamknąć tę sprawę z dobrym skutkiem dla nas. Byli optymistyczni. Powiedziałem, że dla nas święta jest deklaracja prezydenta Baracka Obamy, że jego druga kadencja będzie zakończeniem tych przykrości – powiedział Schetyna.

Przyznał, że podczas rozmów z Kerrym pojawił się temat tajnych więzień CIA, w których amerykański wywiad stosował wobec osób podejrzanych o terroryzm brutalne metody przesłuchań uznawane powszechnie za tortury. Sprawie tej był poświęcony opublikowany w grudniu ub.r. raport komisji ds. wywiadu Senatu USA. –Wysłuchałem opinii sekretarza Kerry’ego w tej kwestii. (...) Stwierdziliśmy, że ta sprawa nie będzie mieć swojego ciągu dalszego. Nasza opinia jest tutaj jednoznaczna. Zgodziliśmy się, że ta sprawa musi być zamknięta i nie można jej w żaden sposób powtórzyć, i tu mamy wspólne zdanie – podkreślił Schetyna.

Zaznaczył, że jest to ocena polityczna, natomiast prokuratura w Polsce, która jest niezależna od rządu, będzie dalej prowadzić swoje postępowanie ws. domniemanego więzienia CIA w Polsce i – jak mówił szef polskiej dyplomacji – „ma święte prawo”, by domagać się od amerykańskiego Senatu uzyskania wglądu do całego liczącego 6 tys. stron raportu.

Jak powiedział dziennikarzom Schetyna, Polska „bierze pod uwagę wszystkie możliwości” zwiększenia wsparcia dla międzynarodowej koalicji walczącej z dżihadystami z radykalnej organizacji Państwo Islamskie (IS), ale w „najmniejszym” stopniu rozważana jest opcja zaangażowania wojsk lądowych. Podkreślił, że decyzja w tej sprawie jest w rękach wicepremiera i ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka i należy się jej spodziewać dopiero w lutym na posiedzeniu ministrów obrony krajów NATO w Brukseli.

Pytany, czy Warszawa łączy tę decyzję ze wzmacnianiem przez USA obecności wojskowej w Polsce, odpowiedział: – Tak, o tym mówiliśmy na każdym spotkaniu, zwłaszcza na spotkaniu z Susan Rice [doradczynią prezydenta Baracka Obamy ds. bezpieczeństwa narodowego]. Wyjaśnił, że chodzi o spełnienie postanowień z ubiegłorocznego szczytu NATO z Newport, w tym w sprawie wzmocnienia bazy w Szczecinie oraz zwiększenia współpracy jednostek polsko-amerykańskich.

Podczas uroczystości w ambasadzie RP w Waszyngtonie minister Schetyna wręczył Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP amerykańskiemu historykowi prof. Timothy’emu Snyderowi. Odznaczenie zostało nadane przez prezydenta Bronisława Komorowskiego w uznaniu szczególnych zasług w pracy naukowo-badawczej oraz popularyzowanie wiedzy o historii Polski. Profesor Snyder jest profesorem Uniwersytetu Yale, wybitnym specjalistą w zakresie historii Europy Środkowej i Wschodniej oraz nowożytnego nacjonalizmu. Napisał siedem książek w tym Skrwawione ziemie. Europa pomiędzy Hitlerem i Stalinem i szereg artykułów naukowych i publicystycznych. – Dziękuję za odznaczenie i cieszę się, że wśród polskich dyplomatów jest tylu historyków, łącznie z ministrem Schetyną, którzy podobnie jak ja zajmowali się badaniem dorobku Jerzego Giedroycia, legendarnego redaktora Kultury paryskiej – stwierdził prof. Snyder.

Podczas uroczystości w Ambasadzie RP w Waszyngtonie szef polskiej dyplomacji w sposób szczególny zwrócił się do miejscowej Polonii z podziękowaniem za pracę na rzecz stosunków polsko-amerykańskich i umacnianie dobrego imienia Polski w USA. – Oprócz podziękowań deklaruję także swoje wsparcie, życzliwość i obecność – zapewnił szef polskiej dyplomacji.

Minister Schetyna wziął również udział w uroczystym przekazaniu bezcennych gobelinów z XVIII w., które wrócą do Polski.

Jedwabne tapiserie zatytułowane Flora i Leda są darem Xaviera Pusłowskiego i wzbogacą kolekcję gobelinów ze Słonimia, znajdujących się w zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu. Gobeliny ze Słonimia zostały wykonane w warsztacie założonym ok. 1782 r. przez hetmana wielkiego litewskiego Michała Kazimierza Ogińskiego. Głównym dziełem pracowni, prowadzonej przez tkacza z Saksonii Johana Karla Kletscha była seria 12 gobelinów z posągami bóstw antycznych, przewidziana jako ozdoba pawilonu w ogrodach kompleksu pałacowego Słonim. Gobelinowa dekoracja stanowiła część ogromnego projektu księcia hetmana, który stworzył w Słonimiu magnacką rezydencję – miniaturową kopię Wersalu.

Poproszony o podsumowanie przebiegu wizyty ministra Grzegorza Schetyny i skomentowanie jej wyników ambasador RP w Waszyngtonie Ryszard Schnepf powiedział:

To była znakomita wizyta, która nie tylko potwierdziła zaangażowanie USA w polskie bezpieczeństwo, ale też pokazała, że między przedstawicielami i liderami naszych krajów panuje znakomita atmosfera. Spotkania z sekretarzem stanu Kerrym, ambasador Susan Rice, także w Kongresie USA i z senacką grupą zajmującą się polskimi sprawami pokazały, że po pierwsze – istnieje zbieżność poglądów, a po drugie – że istnieje bardzo dynamiczna współpraca i wzajemne zrozumienie. My ze swej strony wykazujemy też większe zrozumienie dla globalnych zagrożeń i polski minister zadeklarował, iż Polska będzie się angażować w zwalczanie międzynarodowego terroryzmu i decyzje w tej sprawie będą ogłoszone podczas spotkania ministrów obrony narodowej w lutym tego roku.

W oficjalnych spotkaniach i rozmowach w Waszyngtonie brał udział również prezes KPA Frank Spula. Był obecny podczas nadania prof. Timothy’emu Snyderowi wysokiego odznaczenia państwowego, jak także uroczystego przekazania Polsce cennych gobelinów.

Komentując brak obecności przedstawicieli wysokiej rangi rządu USA, konkretnie prezydenta Obamy lub wiceprezydenta na marszu solidarności przywódców światowych w Paryżu, ambasador Schnepf stwierdził, że o braku tych przedstawicieli zadecydowały głównie względy bezpieczeństwa.

Zorganizowanie takiego udziału prezydenta w tak krótkim czasie byłoby niezwykle trudnym zadaniem ze względów logistycznych. Nie wykluczam nawet, że taka decyzja mogła zapaść w porozumieniu między prezydentami USA i Francji. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że Stany Zjednoczone stoją w jednej koalicji z Francją w walce z międzynarodowym terroryzmem.

opr. red.